پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند

به قلم دکتر محمد حسن نیا

موزه مردم شناسی جناح از موزه های برگزیده منطقه خلیج فارس(قسمت اول)

مناطق خلیج فارس دارای غنای فرهنگ مادی و معنوی زیادی است. در کرانه ها و پسکرانه های خلیج فارس مردمی زندگی می کنند که همواره در پاسداشت فرهنگ مادی و معنوی خود کوشا هستند. آن ها نگهدارنده میراث کهن سرزمین خود می باشند. موزه ها از جمله مکان هایی هستند که می شود مواریث کهن یک ملت را در آن به عرصه نمایش گذاشت. در استان هرمزگان موزه های مردمشناسی متعدی وجود دارد که موزه مردمشناسی شهر جناح یکی از موزه های بسیار غنی از نظر تنوع آثار و تعداد بازدید کنندگان است. این نوشتار که با حمایت فرهنگی شورای اسلامی شهر جناح و شهردار پرتلاش، فرهنگ دوست و دلسوز این شهر جناب آقای مهندس محمد جلالی به رشته تحریر در می آید در نظر دارد به معرفی موزه مردمشناسی جناح و تلاش خستگی ناپذیر جناب آقای عبدالرحمن عبداللهی در تاسیس و جمع آوری آثار موجود در موزه و برنامه ریزی برای آینده این موزه پرداخته شود. 

موزه مردم‌شناسی جناح در شهر جناح در شهرستان بستک استان هرمزگان واقع است و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران محسوب می‌شود. این موزه توسط میراث فرهنگی بخش جناح راه‌اندازی شده‌است. موزه دارای ۶ نگارخانه با حجم‌های مختلف است. در این موزه انواع وسایل پخت‌وپز آب‌کشی و نگهداری آب، پوشاک محلی، صنایع دستی، نسخ خطی، سکه‌های قدیمی و وسایل کشاورزی سنتی و دست‌نوشته‌ها نگهداری می‌شود. موزه مذکور صرفاً باتلاش شخصی فرهنگ‌دوست به نام عبدالرحمن عبداللهی و به همت شورای اسلامی وقت شهر جناح در خانه کهن شیخ محمد نورخان راه‌اندازی و درشمار موزه‌های سازمان میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیده‌است. در مورد ساختمان موزه باید عنوان کرد که این ساختمان پس از درگذشت بی‌بی زمزم همسر شیخ محمد نورخان، بی‌بهره برجا مانده بود و عبدالرحمن عبداللهی از اعضاء انجمن میراث فرهنگی بخش جناح، آن را برای برپایی موزه مردم‌شناسی بازشناسانده و با مرارت‌های بسیار آن را به موزه‌ای غنی و بزرگ در استان هرمزگان مبدل کرده‌است. ساختمان این موزه در سال ۱۳۵۳ هجری قمری به فرمان حاج محمدخان بنی‌عباسی ساکن جناح برای پسرش شیخ نور محمدخان ساخته شده و مصالح آن از سنگ و ساروج است. استادکاران این ساختمان از معماران نام‌آور استان هرمزگان به نام‌های حاج محمد شریف بستکی و حاج طلا شمس الدین کریم پور جناحی بوده‌اند. موزه مردم شناسی جناح بعنوان اولین موزه استان هرمزگان بیش از 16 سال است که به منظور حفظ و نگهداری میراث گذشتگان توسط آقای عبدالرحمن عبداللهی از همشهریان دلسوز و علاقمند به میراث فرهنگی  تأسیس گردیده و نگهداری می شود. موزه مردم شناسی جناح به لحاظ تعداد و تنوع اشیا از موزه های خوب استان هرمزگان است و همواره مورد بازدیدکنندگانی از استان و حتی سایر مناطق کشور قرار می گیرد. این موزه به همراه کتابخانه شرفاشرفایی و نگارخانه استادپذیرا از جمله مکان های فرهنگی جناح است که از لحاظ جذب گردشگر به شهر نقش بی بدیلی را ایفا می کند. با توجه به این موضوع و اهمیت غیرقابل انکار نگهداری آثار و بناهای قدیمی به عنوان آیینه تمام نمای هویت و فرهنگ گذشتگان لزوم حمایت مسئولین برای قوت این موزه ضروری به نظر می رسد. لازم به یادآوریست چندی پیش موزه مردم شناسی جناح حائز رتبه برتر کشوری سال 94 در شاخص تلاش برای بقا از سوی کمیته ملی موزه های ایران(ایکوم) شد که این افتخار مرهون زحمات بانی موزه آقای عبداللهی است که با علاقه خود در جمع آوری،حفظ و نگهداری آثار کوشیده است.

مطلب فوق که از ویکی پدیا در مورد موزه شهر جناح گرفته شده است نشان دهنده گوشه ای از فعالیت های این موزه و تلاش مجد و موجدان آن برای بر پا نگداشتن آن در دو دهه اخیر است که در ادامه نوشتار با مصاحبه صورت گرفته از سوی سایت پرطرفدار جناح آنلاین با مسئول زحمتکش و خستگی ناپذیر این موزه جناب آقای عبدالرحمن عبداللهی، مطالعه کنندگان بیشتر در کم و کیف این موزه قرار می گیرند. این مصاحبه که به صورت سئوال و جواب در زمینه فعالیت و کارکرد این موزه می باشد اینگونه شروع می شود:

موزه مردم شناسی جناح در چه سالی تاسیس شد؟ موزه مردم شناسی جناح بعنوان اولین و بزرگترین موزه استان هرمزگان در سال 1381 به منظور حفظ و نگهداری میراث گذشتگان و معرفی به آیندگان تاسیس گردید.

 اشیائی که در موزه قرار دارد و هزینه نگهداری آنها از چه محلی تهیه شده است؟ هفتاد درصد اشیاء موزه جناح خودم از شهرها و روستاهای دور و نزدیک خریداری نموده ام و سی درصد اهدایی مردم می باشد. هزینه راه اندازی موزه بالغ بر یک میلیون و پانصد هزار تومان شورای اسلامی وقت به ریاست آقای ابراهیم قادری تأمین نمودند و اجاره ساختمان حدود پنج سال شورا و شهرداری تأمین می نمایند.

آثاری که در موزه جناح وجود دارد مربوط به چه ادواری هستند؟قدمت و تاریخ اشیاء موزه متأسفانه معلوم نیست زیرا هنوز کارشناسی نشده است.

موزه مردم شناسی جناح در مدت زمان فعالیتش چه افتخاراتی کسب کرده است؟ در سال 1385 از اینجانب بعنوان عضو برتر انجمن میراث فرهنگی استان تقدیر شد و در سال 1394 هم موزه جناح بعنوان موزه برتر کشور در شاخص تلاش برای بقاء ازطرف کمیته ملی موزه های ایران ( ایکوم) انتخاب گردید.

چه عاملی باعث شد به جمع آوری و نگهداری آثار و اشیا تاریخی روی آورید؟جناح شهریست نوپا به طوری که تخریب و نابودی اشیاء مورد استفاده ی نیاکانمان همراه با تخریب خانه های بافت قدیم روستا قابل لمس بوده لذا این معضل می تواند اسامی این اشیاء و کاربرد آنها را به فراموشی بسپارد. بنابراین وجود موزه جهت جمع آوری اشیاء و معرفی آنها به نسل حال و آینده الزامی است.

مکانی که موزه در آن مستقر است بنایی قدیمی و مستحکم به نظر می رسد. این بنا چندسال قدمت دارد و توسط چه کسی ساخته شده است؟ مکان فعلی موزه توسط حاج محمد خان بنی عباسی جهت پسرش شیخ محمدنور خان ساخته شده که قدمت ساختمان حدود 90 سال می باشد و اساتیدی همچون حاجی استاد بستکی و حاج ملا شمس الدین کریمی پور و کارگران بنام های محمد حسین چمانده، استاد محمدصالح مُرید، محمد حسین آذرپیکان و ملا عبدالله طاهرنژاد در ساخت آن نقش داشتند. این خانه هم اکنون متعلق به فاطمه محمد شجاعی بوده که در اختیار موزه قرار داده اند.

آیا این مکان جوابگوی حضور بازدیدکنندگان می باشد؟ و آیا برای بنای ساختمان جدید و اختصاصی موزه پیگیری صورت گرفته است؟ این مکان به علت کمبود جا، جوابگوی کثرت اشیاء موجود و خیل علاقه مندان نمی باشد، لذا اینجانب از چهار سال قبل پیگیر زمین بوده که در حال حاضر موفق به دریافت زمینی مناسب در ورودی شهر به ابعاد 100× 100 شده ام. زمین ذکر شده به مبلغ 15 میلیون تومان از مسکن و شهرداری خریداری نموده ام. مژده ای که می توانم به همشهریان عزیز بدهم این است که نقشه بزرگ و زیبا  متاثر از معماری بومی محلی  جهت موزه جناح تهیه شده که ان شاءالله در آینده ای نزدیک به کمک دولت و خیّر بنا خواهد گردید.

استقبال مردم از موزه مردم شناسی جناح چگونه است؟هر روزه شاهد حضور دانش آموزان، دانشجویان و علاقه مندان به آثار تاریخی از شهرهای دور و نزدیک هستیم

موزه در چه ساعات و روزهایی بر روی علاقمندان باز است؟به علت شرایط کاری اینجانب ، صبح کلاً موزه تعطیل است ولی بعدازظهر ها در خدمت مردم هستم. درحال حاضر استخدام نیرو حتی یک نفر نیز جهت باز نگه داشتن موزه به علت کمبود بودجه و نبود درآمد مقدور نمی باشد.

درپایان اگر صحبت ناگفته ای دارید درخدمت شما هستیم. جا دارد از مالک ساختمان موزه خانم فاطمه محمد شجاعی و نماینده ایشان آقای محمدامین سعادت بخاطر مساعدت و همکاری صمیمانه و همه جانبه خود جهت در اختیار گذاشتن مکان موزه قدردانی نمایم. ضمناً از اعضای محترم شورا و شهردار محترم به علت اهتمام ویژه به موزه و بقاء آن صمیمانه تشکر می نمایم.

این مصاحبه نشان از تلاش خستگی ناپذیر جناب آقای عبداللهی در بر پا نگهداشتن این موزه و گسترش آن دارد که در نوشتارهای بعدی بیشتر به آن پرداخته می شود. به دنبال همین پیگیری های جناب آقای عبداللهی و اهمیت کار ایشان در حفظ و حراست از فرهنگ و تاریخ کشور، جنوب ایران، منطقه بستک و شهر جناح بود که خیر بزرگوار جنوب ایران و شهر جناح جناب آقای حاج منصور عباسی که همواره دغدغه های فرهنگی زیادی داشته و دارد، به همراه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور و فرمانداری شهرستان بستک در پی احداث ساختمان جدید برای این موزه بر آمدند. در همین راستا استاندار هرمزگان در اولین سفر به شهرستان بستک کلنگ احداث بزرگترین و مجهزترین موزه مردم شناسی جنوب کشور را در شهر جناح به زمین زد. به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از جهانگیریه؛ فریدون همتی، استاندار هرمزگان در اولین سفر خود به شهرستان بستک در بهمن ماه 1396، در جمع پرشور مردم شهر جناح کلنگ بزرگترین و مجهزترین موزه ی مردم شناسی جنوب کشور را به زمین زد. موزه مردم شناسی جناح با زیربنای 1100 متر دارای 14 اتاق و حیاط مرکزی می باشد که تمام المان های معماری جنوب از قبیل: طاق، بادگیر، کلیلی و... درآن رعایت شده است و بخش های متنوع و تخصصی موزه شامل: ساختمان اصلی موزه، انستیتو باستان شناسی، کارگاه مرمت، پایگاه میراث فرهنگی، اکو موزه و خزانه می باشد. این موزه با مشارکت خیر منطقه، حاج منصور عباسی، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و فرمانداری بستک به اجرا می رسد. در نوشتار بعدی تلاش می گردد، مباحث بیشتری در ارتباط با این موزه آورده شود.

آثاری که در موزه جناح وجود دارد مربوط به چه ادواری هستند؟قدمت و تاریخ اشیاء موزه متأسفانه معلوم نیست زیرا هنوز کارشناسی نشده است.

موزه مردم شناسی جناح در مدت زمان فعالیتش چه افتخاراتی کسب کرده است؟ در سال 1385 از اینجانب بعنوان عضو برتر انجمن میراث فرهنگی استان تقدیر شد و در سال 1394 هم موزه جناح بعنوان موزه برتر کشور در شاخص تلاش برای بقاء ازطرف کمیته ملی موزه های ایران ( ایکوم) انتخاب گردید.

چه عاملی باعث شد به جمع آوری و نگهداری آثار و اشیا تاریخی روی آورید؟جناح شهریست نوپا به طوری که تخریب و نابودی اشیاء مورد استفاده ی نیاکانمان همراه با تخریب خانه های بافت قدیم روستا قابل لمس بوده لذا این معضل می تواند اسامی این اشیاء و کاربرد آنها را به فراموشی بسپارد. بنابراین وجود موزه جهت جمع آوری اشیاء و معرفی آنها به نسل حال و آینده الزامی است.

مکانی که موزه در آن مستقر است بنایی قدیمی و مستحکم به نظر می رسد. این بنا چندسال قدمت دارد و توسط چه کسی ساخته شده است؟ مکان فعلی موزه توسط حاج محمد خان بنی عباسی جهت پسرش شیخ محمدنور خان ساخته شده که قدمت ساختمان حدود 90 سال می باشد و اساتیدی همچون حاجی استاد بستکی و حاج ملا شمس الدین کریمی پور و کارگران بنام های محمد حسین چمانده، استاد محمدصالح مُرید، محمد حسین آذرپیکان و ملا عبدالله طاهرنژاد در ساخت آن نقش داشتند. این خانه هم اکنون متعلق به فاطمه محمد شجاعی بوده که در اختیار موزه قرار داده اند.

آیا این مکان جوابگوی حضور بازدیدکنندگان می باشد؟ و آیا برای بنای ساختمان جدید و اختصاصی موزه پیگیری صورت گرفته است؟ این مکان به علت کمبود جا، جوابگوی کثرت اشیاء موجود و خیل علاقه مندان نمی باشد، لذا اینجانب از چهار سال قبل پیگیر زمین بوده که در حال حاضر موفق به دریافت زمینی مناسب در ورودی شهر به ابعاد 100× 100 شده ام. زمین ذکر شده به مبلغ 15 میلیون تومان از مسکن و شهرداری خریداری نموده ام. مژده ای که می توانم به همشهریان عزیز بدهم این است که نقشه بزرگ و زیبا  متاثر از معماری بومی محلی  جهت موزه جناح تهیه شده که ان شاءالله در آینده ای نزدیک به کمک دولت و خیّر بنا خواهد گردید.

استقبال مردم از موزه مردم شناسی جناح چگونه است؟هر روزه شاهد حضور دانش آموزان، دانشجویان و علاقه مندان به آثار تاریخی از شهرهای دور و نزدیک هستیم

موزه در چه ساعات و روزهایی بر روی علاقمندان باز است؟به علت شرایط کاری اینجانب ، صبح کلاً موزه تعطیل است ولی بعدازظهر ها در خدمت مردم هستم. درحال حاضر استخدام نیرو حتی یک نفر نیز جهت باز نگه داشتن موزه به علت کمبود بودجه و نبود درآمد مقدور نمی باشد.

درپایان اگر صحبت ناگفته ای دارید درخدمت شما هستیم. جا دارد از مالک ساختمان موزه خانم فاطمه محمد شجاعی و نماینده ایشان آقای محمدامین سعادت بخاطر مساعدت و همکاری صمیمانه و همه جانبه خود جهت در اختیار گذاشتن مکان موزه قدردانی نمایم. ضمناً از اعضای محترم شورا و شهردار محترم به علت اهتمام ویژه به موزه و بقاء آن صمیمانه تشکر می نمایم.

این مصاحبه نشان از تلاش خستگی ناپذیر جناب آقای عبداللهی در بر پا نگهداشتن این موزه و گسترش آن دارد که در نوشتارهای بعدی بیشتر به آن پرداخته می شود. به دنبال همین پیگیری های جناب آقای عبداللهی و اهمیت کار ایشان در حفظ و حراست از فرهنگ و تاریخ کشور، جنوب ایران، منطقه بستک و شهر جناح بود که خیر بزرگوار جنوب ایران و شهر جناح جناب آقای حاج منصور عباسی که همواره دغدغه های فرهنگی زیادی داشته و دارد، به همراه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور و فرمانداری شهرستان بستک در پی احداث ساختمان جدید برای این موزه بر آمدند. در همین راستا استاندار هرمزگان در اولین سفر به شهرستان بستک کلنگ احداث بزرگترین و مجهزترین موزه مردم شناسی جنوب کشور را در شهر جناح به زمین زد. به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از جهانگیریه؛ فریدون همتی، استاندار هرمزگان در اولین سفر خود به شهرستان بستک در بهمن ماه 1396، در جمع پرشور مردم شهر جناح کلنگ بزرگترین و مجهزترین موزه ی مردم شناسی جنوب کشور را به زمین زد. موزه مردم شناسی جناح با زیربنای 1100 متر دارای 14 اتاق و حیاط مرکزی می باشد که تمام المان های معماری جنوب از قبیل: طاق، بادگیر، کلیلی و... درآن رعایت شده است و بخش های متنوع و تخصصی موزه شامل: ساختمان اصلی موزه، انستیتو باستان شناسی، کارگاه مرمت، پایگاه میراث فرهنگی، اکو موزه و خزانه می باشد. این موزه با مشارکت خیر منطقه، حاج منصور عباسی، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و فرمانداری بستک به اجرا می رسد. در نوشتار بعدی تلاش می گردد، مباحث بیشتری در ارتباط با این موزه آورده شود.


5.5.0.0
گروه دورانV5.5.0.0